• MF Apresenta Panorama OGE 2016 ba Komisaun C Parlamentu Nasional

Home » Anúnsiu » MF Apresenta Panorama OGE 2016 ba Komisaun C Parlamentu Nasional Imprime pájina

MF Apresenta Panorama OGE 2016 ba Komisaun C Parlamentu Nasional

foto

OGE 2016 sei fó benefisiu bo’ot ba povu no sei kontribui mós ba iha kriasaun empregu, hamenus kiak no suporta dezenvolvimentu ekonómiku ne’ebé inklusivu no sustentável liu husi dezenvolvimentu iha área prioritária sira hanesan edukasaun, saúde, bé-mós no saneamentu, infraestrutura, rekursu humanu, no asisténsial sosial.

Ministériu Finansas (MF), ne’ebé reprezenta husi S.E. Sr. Helder Lopes, Vice Ministru Finansas no tékniku sira husi MF, halo apresentasaun Panorama Orsamentu Jeral Estadu (OJE) 2016, ba Komisaun C Parlamentu Nasional, iha semináriu ida ne’ebé organiza husi Komisaun C, Parlamentu Nasional, iha loron Tersa, 10 Novembru 2015.

Semináriu ida ne’e hanesan “dalan ida hodi kompriende OJE 2016”, tenik S.E. Sr. Virgílio Marçal, Presidente Komisaun C, Parlamentu Nasional, iha abertura ba semináriu refere. Nia mós hatutan tan katak objetivu prinsipál husi semináriu ida ne’e maka atu hatene diak liu tan “linha estratégias” Governu nian ba tinan 2016 no “halo reflesaun honesta” ida konaba “ekonomia no sustentabilidade fiskal”.
S.E. Vice Ministru Finansas hahú aprezentasaun hodi hato’o katak Timor-Leste, bazeia ba timeline tuir Planu Estratéjiku Dezenvolvimentu Nasional (PEDN), tama ona iha Faze II, ne’ebé kobre ba períodu 2016-2020. Faze da-ruak ne’e sei foka liu ba “kontinuasaun dezenvolvimentu infraestrutura; hametin rekursu humanu; haburas kompetitivade ekonómika”. S.E. Vice Ministru mós aumenta katak OJE 2016 sei kontinua bazeia fatór prinsipal lima sira hanesan; prioridade nasional sira ba 2016; kapasidade ekzekusaun, sustentabilidade fiskal, kualidade orsamental no kapasidade absortiva ekonomia rai-laran.

Iha apresentasaun refere mós tékniku sira MF nian koalia ein jeral konaba dezenvolvimentu makro-ekonómiku, taxa ekzekusaun orsamentu, komparasaun entre orsamentu 2015 ho 2016, fontes finansiamentu, inkluindu Fundu Petroliferu, no programa prinsipal sira ba tinan 2016. Programa prinsipal sira ba tinan 2016 maka hanesan hanesan edukasaun, saúde, agrikultura, no infraestrutura bázika (inkuindu bé-mós no saneamentu, operasaun no manutensaun). Nune’e Governu propoin $ 1.562 bilaun hodi finansia programa hirak ne’e.

OJE 2016 aloka kuaze 70% ba programa sira ne’ebé sei “fó benefisiu direitamente ba povu no sei kontribui mós ba iha kriasaun empregu, hamenus kiak no suporta dezenvolvimentu ekonómiku ne’ebé inklusivu no sustentável liu husi programa dezenvolvimentu infraestrutura, rekursu humanu, asisténsia sosial”. OJE 2016 ne’e rasik mós sei “hakbi’it instituisaun públika no ajénsia autónoma sira”
liu husi implementasaun polítika desentralizasaun orsamental.

Governu tenki investe hodi hahú no estimula dezenvolvimentu ekonómiku. Ho investimentu públiku ida rigór no kualidade-diak sei lori Timor-Leste iha dalan-lós hodi atinji ninia vizaun hodi “sai nasaun ho rendimentu médiu-altu iha tinan 2030”.