• Governu determina ona prioridade nasional no envelope fiskal ba 2016

Home » Anúnsiu » Governu determina ona prioridade nasional no envelope fiskal ba 2016 Imprime pájina

Governu determina ona prioridade nasional no envelope fiskal ba 2016

National Priorities

Ministériu Finansas organiza semináriu “jornada orçamental” loron tomak ida iha loron Kinta, 14 Maiu 2015 iha Salaun Ministériu Negósiu Estranjeiru. Semináriu ida ne’e, hanesan inísiu ba prosesu tomak preparasaun orsamental, lidera direitamente husi Primeiru Ministru, Dr. Rui de Araujo no atende husi membru Governu, membru Parlamentu no Direitor sira husi liña ministériu, ajénsia autóma no empreza públika sira.

Objetivu importante rua husi semináriu ida maka (1) atu defini prioridade nasional sira no (2) atu desidi montante envelope fiskal ba tinan 2016. Governu, iha bibán ne’ebá, identifika edukasaun, saúde, agrikultura no infraestutura bázika (liu-liu manutensaun ba estrada, bee mo’os no saneamentu, edifísiu públiku no abitasaun) hanesan prioridade xave sira ba 2016. Atu finansia implementasaun ba prioridade xave hirak ne’e, Governu propoin total orsamentu $1.3 bilaun dólar amerikanu.

Kompara ho orsamentu tinan 2015, montante ida ne’e reprezenta redusaun pursentu 17. Redusaun ida ne’e konstitui total poupansa milaun $270 dólar amerikanu, ne’ebé hetan husi menus subsídiu ba kombustivel tamba folin mina rai tu’un; redusaun ba viajen lokal no viajen estranjeiru, treinamentu, semináriu no servisu profisional; no jestaun diak ba kareta estadu, tranferénsia públika no tratamentu saúde iha rai-liur. Redusaun orsamental ida ne’e hanesan estratejia ida Governu nian hodi asegura sustentabilidade fiskal – aliñamentu entre despezas no reseitas. Sustentabilidade fiskal iha ne’e signifika total despeza hanesan ho Rendimentu Sustentável Estimativa (RSE) mais reseita doméstika.

Hahú husi ne’e ba oin, Governu sei hatu’ur disiplina fiskal ida rigoroza iha prosesu preparasaun orsamental. Atu hado’ok potensialidade dizaliñamentu entre planeamentu no orsamentu, Primeiru Ministru hateten katak Governu sei kria Dekreitu Lei ida ne’ebé sei tau matan ba planu asaun anual, planu orsamental no planu aprovizionamentu. Tenki Primeiru Ministru, “instrumentu tolu ne’e importante tebes-tebes ba instituisaun sira hodi jere sira-nia orsamentu”.

Primeiru Ministru mo’os, durante diskusaun, fo’o énfaze  katak “Governu sei fo’o atensaun tomak ba iha kualidade iha aspeitu tomak prosesu orsamental nian hahú husi planeamentu, orsamentasaun, ekzekusaun, avaliasaun no fiskalizasaun”.